1. Ana Sayfa
  2. Dil Gelişimi
  3. Hocam Ne Zaman Konuşacak? 2021

Hocam Ne Zaman Konuşacak? 2021

Esas olan iletişimdir, konuşmak değil!


Özet: Hocam Ne Zaman Konuşacak?

Merhaba değerli okur yeni yazıma hoş geldin. Bugün çok sık duyduğum bir konuya değinmeye çalışacağım. Tüm yazıyı okumaya vaktiniz yok ise sadece bu özet kısmını okuyabilirsiniz. İşitme, Dil ve Konuşma geriliği olan çocuk ebeveynlerinin haklı olarak en sık sorduğu soru ‘Hocam ne zaman konuşak?’ bu soruya cevap vermek oldukça zor. Süreç aile-çocuk-terapist üçgeninin ne kadar aktif ve verimli çalıştığına bağlı olarak, uzayıp kısalabilmektedir.

6 ay ya da 3 ay gibi süreler vermek oldukça yanlıştır, çünkü bu süreler dolmasına rağmen halen bir gelişim olmamış olabilir, gelişimin olmaması ailenin motivasyonunu kırar ve süreci daha da uzatır. En sağlıklı olan süre belirtmeden sadece ‘süreç gerektirdiği’ bildirilmesi. Tabii ailelerinde eğitimciye böyle bir soru sormaması, eğitim süreci ile ilgili daha fazla neler yapılacabileceği hakkında sorular sorması daha sağlıklı olacaktır.

Konumuza dönecek olursak dediğimiz gibi işitme, dil ve konuşma geriliği/gecikmesi olan çocuklarda esas olan iletişimdir, konuşmak değil. İletişim sözel ya da sözel olmayan bir şekilde olabilir, ancak konuşma dediğimiz olay sözel çıktı gerektirmektedir. Çocuk hali hazırda bulunduğu durum içerisinde sözel çıktı üretemiyor ise ondan sözel çıktı beklemek vicdansızlık olacaktır. Çocuğu bilerek anlamamak, işaret ile anlatmaya çalıştığı şeyleri sözel çıktı(konuşma) olarak beklemek çocuğun kendini ifade edemediği düşüncesine bürünmesine yol açacaktır ve bunun sonuçları olarakta çocukta ağlama, agresif davranışlar gibi olumlamayacağımız davranışlar görülecektir.

Hocam ne zaman konuşacak sorusuna verilecek en sağlıklı cevaplardan birisi: Esas olan iletişimdir, konuşmak değil. Çocuk konuşmuyor olabilir ama iletişim kurabilir.
Hocam ne zaman konuşacak sorusuna verilecek en sağlıklı cevaplardan birisi: Esas olan iletişimdir, konuşmak değil. Çocuk konuşmuyor olabilir ama iletişim kurabilir.

İletişim Nedir?

Evrendeki bütün varlıklar etkileşim halindedir. Yaşayan tüm canlılar ise kendine özgü bir ileti alışverişiyle iletişim halindedir. İnsanlar için iletişim, birey olma yolunda temel bir ögedir. Yeni doğan bir bebek konuşamasa bile, çevresi ile iletişim kurabilir, o andaki duygularını gösterebilir. İletişim en genel tanımıyla kişinin herhangi bir araç yoluyla hedefteki bireye kendi düşüncesini aktarma çabasıdır (1).

İletişim ve Dil Arasındaki Bağlantı Nasıldır?

İletişim kurmada insanı diğer canlılardan ayıran en önemli özellik dildir ve dil en karmaşık ve en ayrıntılı iletişim şeklidir. Dil, iletişim kurma amacıyla kullanılan, evren hakkındaki düşünceleri simgeleyen, uzlaşılmış kurallara dayalı bir dizgedir (2). Hayatın başlangıcından bu yana insanlar çeşitli dil sistemlerini kullanmışlardır. Herhangi bir dil sistemi olmadan iletişim kuran bir topluluk olduğu görülmemiştir (3). Dilin açığa çıkmasına olanak sağlayan ise konuşmadır.

Konuşma Nedir?

Konuşma, düşüncelerimizi ifade etme aracı olarak kullandığımız sözel dilin, akciğerlerden gelen havanın seslere dönüştürülerek karşımızdaki insanların kulakları tarafından alabilecekleri bir biçime dönüştürme işlemidir (1). ASHA’nın tanımladığı üzere konuşma artikülasyon, ses ve akıcılığı içermektedir(kaynak).

İletişim, Dil ve Konuşma

İletişim, dil ve konuşma; gelişim ve kullanım olarak farklı özellikler içermektedir ama birbirini tamamlayan terimlerdir. İletişim; amaç, dil; araç, konuşma ise eylemdir. İletişim hem dili hem de konuşmayı kapsayan şemsiye terimdir. Biri olmadan diğeri olmayacak kadar bütünlük içindedirler. Dil, insanların duygu, düşünce, deneyim, istek gibi yaşantılarını birbirine aktarmasına, geçmişten, gelecekten söz etmesine, geçmiş kültürü geleceğe taşımasına, dış dünyayı yorumlamasına aracı olarak iletişimi en gelişmiş, en etkili şekilde kurmayı sağlar (1).

Dil Edinimi Ne Demek?

Chomsky’nin dil edinim kuramına göre Dünya’daki her bebek evrensel olarak dili edinme kapasitesi ile doğar (4). Dil edinim süreci söz öncesi iletişim ile başlar. Bebekler, sözcüklerden önce jestler ve/veya seslendirmeler yoluyla çeşitli amaçlarla yakınlarıyla kasıtlı olarak iletişim kurarlar (5). İlk 6 ay farklı tonlamalarda sesler çıkmaya başlar ve ses düzeyinde birleştirmeler, düzenlemeler yaparak ana dillerindeki 5 ses üretimini keşfederler. Ardından bebekler yetişkin dili tonlamasına yakın uzun ses dizileri oluşturur (6, 7). İletişimsel jestleri de işaret etme, gösterme ve başkalarının dikkatini yöneledirebilme gibi amaçlarla kullanırlar (8). Bu dönemde bebeklerde dili anlama da gelişir ve bebek kendi ismiyle seslenildiğinde bakmaya, kelimelerle nesneleri eşleştirmeye başlar(9).

Söz öncesi dönem, bebeklerin ilk kelimelerini 12 ay civarında söylemeye başlaması ile sona erer (6). Dil kullanımının başlangıcı olarak kabul edilen bu evrenin ilk 18 ayında bebekler, yaklaşık 50 sözcük dağarcığına ulaşırlar (1). Kelime birleşimleri 24 ay civarında başlar, 3-4 yaşlarında dil kullanımı giderek karmaşıklaşarak çocuklar farklı cümle yapılarıyla kısa hikaye anlatabilecek seviyeye ulaşır. 5 yaşından sonra ise çocuklar artık yetişkin konuşmasına yakın dil ve konuşma yetisine sahip olur (10).

Yorum Yap
Yazı Kaynakları
1. Topbaş S. Dil ve Kavram Gelişimi. Ankara: Kök Yayıncılık, 2007.
2. Bloom, L., & Lahey M(. Language Development and Language Disorders. 1978.
3. Bleile KM. Manual of articulation and phonological disorders: Infancy through adulthood. Thomson/Delmar Learning, 2004.
4. Budd KS, Madison LS, Itzkowitz JS, George CH, Price HA. Parents and therapists as allies in behavioral treatment of children’s stuttering. Behav Ther 17(5): 538–53, 1986.
5. Bates JE, Freeland CAB, Lounsbury ML, John E, Bennett CA, Measuremen ML. Measurement of Infant Difficultness Author ( s ): John E . Bates , Claire A . Bennett Freeland and Mary L . Lounsbury Published by : Wiley on behalf of the Society for Research in Child Development Stable Measure. 50(3): 794–803, 1979.
6. Saaristo-helin K, Kunnari S. Phonological development in children learning Finnish : A review. 31(3): 342–63, 2011.
7. Sezer BN. Gecikmiş Dil ve Konuşması Bulunan Çocukların Alıcı ve İfade Edici Sözcük Dağarcığının Türkçe İfade Edici Ve Alıcı Dil (TİFALDİ) Testi İle Belirlenmesi. 2019
8. Tomasello M, Carpenter M, Liszkowski U. A New Look at Infant Pointing. 78(3): 705–22, 2007.
9. Gogate LJ, Hollich G. Invariance Detection Within an Interactive System : A Perceptual Gateway to Language Development. 117(2): 496–516, 2010.
10. Conti-Ramsden G, Durkin K. Language development and assessment in the preschool period. Neuropsychol Rev 22(4): 384–401, 2012.
Bu yazıya tepkiniz ne oldu?

Yazar Hakkında

Merhaba ben Odyolog, Floortime Terapisti Hakan Akyol. Burada websitemde normal ve anormal gelişim gösteren 0-6 yaş çocukların işitme, dil ve konuşma gelişimleri hakkında içerikler paylaşıyorum bana akyolhakan50@gmail.com üzerinden ulaşabilirsiniz.

Yorum Yap