1. Ana Sayfa
  2. Dil Gelişimi
  3. 3 Adımda Gelişimsel Dil Gecikmesi

3 Adımda Gelişimsel Dil Gecikmesi


Gelişimsel Dil Gecikmesi Nedir?

3 1
Gelişimsel Dil Gecikmesi : Dil Gecikmesi olan çocuklar sosyal yaşam içerisinde diğer çocuklara kendini ifade etmekte zorladır. Bu daha sonrasında sosyal ortamdan soyutlaşmaya kadar gidebilir.

Gelişimsel dil gecikmesi kısaca çocuğun kendi yaşıtlarına nazaran dil gelişiminde geride gelmesidir. Dil gelişimi belirli basamakları içine alan ve sesbilgisi, biçimbirim, söz dizimi, dilin anlamı ve dili kullanma alanları olmak üzere farklı bileşenlerden oluşur. Bu bileşenler aşağıda sıralanan dil gelişim basamaklarındaki dilin sistemini anlayabilmek için son derece önemlidir(Gelişimsel dil bozukluğu için tıklayınız). Bunları kısaca açıklayalım.

Sesbilgisi nedir ve çocukta nasıl oluşur?

Ses bilgisi, bir dilde ses-sembol ilişkisi hakkında bilgi anlamına gelir. Çocuklar sesleri duydukça aslında onların bir sembolle ilişkili olduğunu öğrenirler. Bebekler yaklaşık 11. ve 12. aylık döneme kadar ses üretimiyle başlayan süreçte, sesbirimleri birleştirerek sözce ve sözcükleri oluşturmaya başlarlar. Daha sonraki dönemlerde sözcükleri birleştirerek cümleleri, cümleleri birleştirerek de dil sistemini oluştururlar

Peki anne karnında dil adına bir şeyler öğrenir miyiz?

Fetal dönemin 19. haftasından itibaren başlayan işitme duyusu dünyaya gelecek olan bebeğin dil gelişim aşamasının ilk basamağı olarak düşünülebilir. Fetal dönemin ilerlemesiyle gelişen işitme duyusu 35. hafta ve sonrasında yeni doğanın gelişmiş bir duyusu olarak ortaya çıkar. Bu durumda yeni doğan bir bebeğin, doğum öncesinde sesleri algılama ve onlara tepki vermek için hazırlık yaptığı söylenebilir. Bebek dünyaya geldikten sonra söz öncesi iletişim becerileri evresinde (0 -12 ay) seslere tepkileri farklılaşmaya başlar. 0-6 hafta arasındaki yeni doğan döneminin ilk haftalarında bebekte istem dışı yani refleksif ses çıkarma görülürken, bu sesler 6. haftaya kadar bebeğin başkalarının sesine tepki gösterdiği ve ağlayan bir bebeğe ağlayarak cevap verdiği görülür.

2 1
Dil ve konuşmanın gelişimi işitmenin ilk dönemlerinde temeli atılır.

0-6 hafta arasındaki yeni doğan döneminin ilk haftalarında bebekte istem dışı yani refleksif ses çıkarma görülürken, bu sesler 6. haftaya kadar bebeğin başkalarının sesine tepki gösterdiği ve ağlayan bir bebeğe ağlayarak cevap verdiği görülür. 6. hafta ile 3. ay aralığında ortaya çıkan gığıldama döneminde bebeğin sesi ses olarak ürettiği ve s,k,g gibi yumuşak damak ve gırtlak sesleri çıkardığı görülür. Bu dönemi 3-6 ay aralığında mırıldanma veya babling dönemi olarak adlandırılan dönem takip eder.

Bu dönemde b,p,m gibi dudak sesleri artmıştır. 6-9 aylar arasında ortaya çıkan “mırıldanma” nın ortaya çıktığı görülür. Mırıldanmanın tekrarı döneminde bebek kızgınlık ve hoşnutluk seslerini ayırdedebilir ve yetişkinin çıkardığı sözceleri tekrarlar. 9-12 aylarda ortaya çıkan ses-sözcükler döneminde ise bebek ana diline ait sesleri çıkarmaya, jargon adını verdiğimiz soru sorma tonlamalarını içeren düz cümle veya acele mırıltılar halinde dilsel üretime geçer . Görüldüğü gibi bu dönemde dilin bileşenlerinde en hızlı gelişim gösteren alan (fonolojik) ses bilgisel alandır.

Yorum Yap
Yazı Kaynakları
Topbaş S. Sesbilgisel Gelişim. 2 ed. Topbaş S, editor. Eskişehir: T.C Anadolu Üniversitesi Yayınları Açıköğretim Fakültesi Yayınları; 2002c.
Baykoç Dönmez N, Abidinoğlu Ü, Dinçer Ç, Erdemir N, Gümüşçü Ş. Okul Öncesi Dönemde Dil Gelişim Etkinlikleri. 3 ed. Ankara: Yapa 2000.
Bu yazıya tepkiniz ne oldu?

Yazar Hakkında

Merhaba ben Odyolog, Floortime Terapisti Hakan Akyol. Burada websitemde normal ve anormal gelişim gösteren 0-6 yaş çocukların işitme, dil ve konuşma gelişimleri hakkında içerikler paylaşıyorum bana akyolhakan50@gmail.com üzerinden ulaşabilirsiniz.

Yorum Yap