İlginizi Çekebilir
  1. Ana Sayfa
  2. Dil Gelişimi
  3. Gecikmiş Konuşma ve Gelişimsel Dil Bozukluğu 2021

Gecikmiş Konuşma ve Gelişimsel Dil Bozukluğu 2021


Ön Söz

Bugün sizlere Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Özel Eğitim Dergisinde yapılan bir araştırmadan Geçikmiş konuşma ve gelişimsel dil bozukluğuğu hakkında bazı kesitler sunup, çocuğunuzda böyle bir bozukluk olup olmadığını önsezi olarak anlayabilmenizi hedefliyorum. Herhangi bir şüphe durumunda en yakın uzmana başvurmanızı öneririm.

Gelişimsel Dil Bozukluğu Nedir?

Gelişimsel dil bozukluğu (GDB) kavramı, dil bozukluklarının altında yer almaktadır. Herhangi bir bozukluğa/engele bağlı olmaksızın dil gelişiminde gecikme ve/veya sorun yaşayan çocukları tanımlamak için Birincil Dil Bozukluğu, Özgül Dil Bozukluğu, İfade Edici/Karma Alıcı-İfade Edici Dil Bozukluğu gibi farklı kavramlar kullanılmaktadır. Dünya genelinde dil ve konuşma bozukluklarına sahip çocuklarla çalışan uzmanların bir araya geldikleri Delphi Consensus CATALISE Panelinde ilgili bozukluğa (Specific Language Impairment) sahip çocuklar için ortak bir terminoloji kullanılması adına ‘spesifik’ sözcüğünün yanıltıcı olduğu ve farklı çağrışımlara sebep olduğu düşünülerek bozukluğun ‘Gelişimsel Dil Bozuklukları’ ifadesi altında yer almasına karar verilmiştir. Bu doğrultuda bu çalışmada da herhangi bir bozukluğa/engele bağlı olmaksızın dil gelişiminde gecikme ve/veya sorun yaşayan çocukları tanımlamak için Gelişimsel Dil Bozukluğu ifadesi kullanılmıştır.

İfade Edici Dil Bozukluğu, Gelişimsel dil bozukluğu olan çocuklar dil'deki çoğu ek'i kullanamazlar.
Gelişimsel dil bozukluğu olan çocuklar dil’deki çoğu ek’i kullanamazlar.

Gelişimsel Dil Bozukluğuna sahip bireylerin dil gelişimi dışında diğer gelişim alanlarında normal gelişim gösterdikleri bilinmektedir ancak başka bir alanda atipik gelişim gösteren bir bireyde de gelişimsel dil bozukluğu görülebilir. Örnek olarak işitme kaybı.

GDB’ye sahip bireylerin alıcı ve/veya ifade edici dil becerileri takvim yaşlarından ve zekâ bölümünden beklenen dil becerilerine nazaran oldukça sınırlıdır. GDB olan bireylerin yaşadıkları dil sorunları zihinsel yetersizlik, işitme kaybı, motor bozukluklar, herhangi bir nörolojik bozukluk ya da otizm spektrum bozukluğu, beyin hasarı sonucu ortaya çıkan güçlükler, epileptik afazi gibi biyomedikal faktörlere bağlı olmaksızın ortaya çıkmaktadır.

GDB Tipik Belirtiler

Bununla birlikte GDB olan çocukların muhakeme etmede, akıl yürütmede ve yürütücü işlevler gerektiren görevleri yerine getirmede zorlandıkları bilinmektedir. GDB’yi açıklayabilmek adına genetik, nörobiyolojik ve bilişsel faktörler araştırılmaya devam edilmektedir. Örneğin bazı araştırmalar bozukluğun temelinde, beyinde dil ve konuşmadan sorumlu bölgelerde yer alan nöronların boyutları, sayıları, miyelizasyon derecelerinde bazı anormallikler bulunduğunu ortaya koymaktadır.

Diğer taraftan bilişsel süreçlerin aktif olmasıyla konuşmayı algılama, işlemleme, depolama, dili ifade etme gibi görevlerde GDB olan çocukların zorluk yaşamaları, çalışma belleği (ÇB) sorunlarının olabileceğini düşündürmektedir. GDB’yi genetik faktörlerle açıklamaya çalışan araştırmalarda ise ebeveynlerden birisinde dil bozukluğu olduğunda çocukta da GDB olabileceği, doğruluğu tam olarak ispatlanmamış olsa da FOXP2, CNTNAP2, ATP2C2 ve CMIP genlerinin dil edinimi ve dil bozuklukları üzerinde etkili olabileceği ancak beyin fonksiyonlarının ve beyinle ilişkili bozuklukların nöropatolojisinin daha fazla aydınlatılması gerektiği sonuçlarına ulaşılmıştır.

GDB’nin Görülme Sıklığı

GDB’nin çocuklarda görülme sıklığına ilişkin yaş ve cinsiyete göre farklı oranlar bildirilmiştir ancak bu sıklığın yaklaşık olarak %2.2 ile %7 arasında olduğu görülmektedir. GDB olan çocuklar dil gelişimlerinde ve dille ilişkili becerilerde birbirlerinden farklı özellik göstermektedirler: Bazıları dili anlama ve ifade etmede zorlanırken, bazıları sadece ifade edici dil becerilerinde zorluk yaşayabilmektedirler ve genellikle zayıf bir kelime dağarcığına sahiptirler. GDB olan çocuklar dilin biçim, içerik ve kullanım bileşenlerinde farklı güçlükler yaşamaktadırlar.

Geçikmiş Konuşma Nedir?

Geçikmiş konuşma çocuğun yaşından geri olarak hiç konuşmaması ya da yaşına uygun konuşmamasıdır. Herhangi bir dil bozukluğu yoksa eğer konuşulanları anlar-alıcı dil- ancak ifade edici dilde problem yaşar. Sosyal yaşantı içerisinde geri planda kalmaması için çocuğun derhal bir uzmana danışması gerekir. Floortime terapisi ile birlikte geçikmiş dil ve konuşmalar üzerinde çalışmalar yürütmekteyim bu konu hakkında ücretsiz değerlendirme almak isterseniz buradan iletişime geçebilirsiniz.

Dil ve konuşma aynı şey mi? Hayır değil. Dil ve konuşma farklı kavramlardır. Dil, bilgiyi, duyguyu ve düşünceyi edinen, onu anlamlı bir şekle dönüştüren kurallı sistemler bütünüdür. Sözlü, yazılı ve işaretle olabilir. Konuşma ise dilin sözlü bir şekilde ifadesidir. Konuşma, dildeki simge, bilgi veya anlamların; akciğerler, ses telleri, dudak, dişler, dil, damak, geniz boşluğu, gırtlak, yutak ve burun gibi sesletim organ ve yapıları kullanılarak dinleyene iletildiği bir süreçtir.

Konuşmayı üreten sistemlerin gelişme ve kullanılmasındaki gecikmeden kaynaklanan, konuşma gelişimini yavaşlatan, çocuğun yaşının gerektirdiği şekilde konuşmasına engel olan bozukluğa “Gecikmiş Konuşma Bozukluğu” denir. Tıptaki adı “Alalia”dır. Kelime anlamı; konuşma eksikliği ya da konuşma becerisini kaybetmedir.

Yorum Yap
Yazı Kaynakları
Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Özel Eğitim Dergisi
Bu yazıya tepkiniz ne oldu?

Yazar Hakkında

Merhaba ben Odyolog, Floortime Terapisti Hakan Akyol. Burada websitemde normal ve anormal gelişim gösteren 0-6 yaş çocukların işitme, dil ve konuşma gelişimleri hakkında içerikler paylaşıyorum bana akyolhakan50@gmail.com üzerinden ulaşabilirsiniz.

Yorum Yap

Yorumlar (1)

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir