1. Ana Sayfa
  2. Çocuk Gelişimi

Çoçuklarda özgüven eksikliği nasıl giderilir?


0

Bu yazıyı okumaya başlayanlar olarak ‘özgüven’ hakkında az/çok doğru ya da yanlış bir bilgimiz bulunmaktadır. Bu yazıda hedeflediğimiz ‘Çoçuklarda özgüven eksikliği nasıl giderilir?‘ olsada öncelikle Özgüven ne demek onu tanımını okuyalım.

Wikipedia‘ya göre; Özgüven, kişinin kendi değeri hakkındaki subjektif değerlendirmesi ve kişinin kendi özelliklerinin ne ölçüde olumlu ya da olumsuz olduğu hakkındaki yorumudur. Özgüven hem kişinin kendisine ilişkin düşünceleri, hem bu düşüncelerin yol açtığı duyguları, hem de bu duygu ve düşüncelerin ifadesi olan davranışları içerir. 

Evet kitap tanımını okuduk peki anlayacağımız dilden tanımı nedir? Özgüven kişinin kendi becerilerine/yeteneklerine, duygularına, düşüncelerine, değerlerine, ilgilerine güvenmesi ve kendisini sevmesi olarak tanımlanabilir. Aynı zamanda kişilerin aldığı kararları gerçekleştirebilmesi için edindiği bir güçtür. Kişinin kendisini tanıması ve kendisiyle barışık olması ile ilgilidir. Özgüvenin çocuklukta oluştuğunu ve çocukluktaki herhangi bir olumsuz olaydan/durumdan kolayca zedelenebileceğini düşünürsek, bu dönemde özgüvenin oluşturulup desteklenmesi çok önemlidir.

wonder-woman-533663_1920

Çocukta Özgüven Eksikliği

Çocukta özgüven eksikliği ise birtakım nedenlerle çocuğun kendine olan güveninin zayıf olması durumudur. Kendini sevmeme, yalnızlık, pasiflik gibi kavramlarla da tanımlanabilir. Bir çocuğun özgüvenli olması ise kendisine yönelik iyi duygular geliştirmesi sonucu iyi hissetmesidir. Çocukta öz yeterlilik özgüven kavramıyla ilişkilidir ve çocuğun çeşitli durumlarla yüzleşmesi, hedeflere ulaşma konusunda kararlığı ve kendine olan güvenini ifade eder. Özgüven de öz yeterlilik de çocuğun motivasyon geliştirmesine yardımcı olur.

Özgüven eksikliği ve çekingenlik, çocuklarda sıkça rastlanan problemlerden bir tanesidir.  Çekingen çocuklar, kendilerini değersiz bulurlar, yeterince sevilmediklerini düşünürler ve herkesten uzak dururlar. Bu yüzden arkadaşlık kurmada zorlanırlar. Dışarıdan bakıldıklarında uslu görünürler. Uyumludurlar ve sorun çıkarmazlar. Fakat bunun sebebi kendilerine güven duymayıp, bulundukları ortamlarda ses çıkaramayışlarından dolayıdır. 

Çocukta Özgüven ve Özgüven Eksikliği Ne Zaman Başlar?

Çocukta özgüven gelişimi doğduğundan itibaren başlar ve yaşam boyu gelişmektedir. Bebeğe yeterli ilgi, şefkat, bakım, sevgi verilmesi özgüven oluşumunun temelidir. Daha sonrasında çocuğa ilk yıllarında verilen mesajlar, anne ve babanın çocuğa karşı tutumu, ebeveynlik stilleri (ihmalkar, koruyucu vb.), ebeveynlerin çocuktan beklentileri çocuğun kendine dair olumlu düşünceler geliştirmesine, çocukta özgüven oluşmasına yardımcı olur. Çocuğun kendini güvende hissetmesi bu dönemde çoğunlukla ailesine bağlıdır. Günümüzde özgüven problemi yaşayan yetişkinlerin hemen hemen hepsinin çocuklukta yaşanan özgüven zedeleyici bir problemi bulunmaktadır. Sonuç olarak çocuğun yaşamının ilk yıllarından itibaren ihtiyaçlarının yeterli ve düzgün bir şekilde giderilmesi özgüven oluşumunda büyük rol oynar.

Peki çocukta özgüven eksikliği nasıl oluşur?

  • Mükemmeliyetçilik,
  • Çocuğa yeterli bakım verilmemesi,
  • Kötü ebeveynlik stilleri,
  • Çocuğu sürekli arkadaşları veya kardeşiyle kıyaslama,
  • Çocuğun temel ihtiyaçlarının karşılanmaması,
  • Çocuğa baskı uygulama,
  • Okulda dışlanma, aşağılanma, zorbalığa maruz kalma,
  • Çocuğu sürekli azarlamak,
  • Aile içi problemler (anne babanın kavgaları, geçimsizlikler),
  • Çocuktan yüksek beklentilere sahip olma
Ebeveyn olarak çocuklarınızı koruyup kollamak istemeniz normaldir fakat aşırı korumacı veya ihmalkar tutumlar çocuğunun özgüvenini zedeleyebilir. Tüm bu ve bunun gibi nedenler problem çözme becerisi gelişmemiş, anne-babaya bağımlı, sorumluluk alamayan kısaca özgüveni düşük çocuklar yetiştirilmesine neden oluyor. Çocuğun kendine güvenini sağlamak için bu tür davranışlardan uzak durmanız daha sağlıklı olacaktır.

Çocukta özgüven eksikliği olduğunun belirtileri nelerdir?

  • Duygularını ve düşüncelerini rahatlıkla ifade edememek,
  • Yeni girilen bir ortamda kaygılanmak ve yanında bir yetişkin istemek,
  • Sorumluluklardan kaçmak,
  • Güvende hissettiği kişilerin yanından ayrılmak istememek,
  • Sosyal ortamlardan kaçınmak,
  • Arkadaşlık kurmakta zorlanmak,
  • Onaylanma ihtiyacı duymak,
  • Sürekli sevilmeme, suçluluk ve utanç hissi duymak,
  • Karar vermekte güçlük çekmek,
  • İlişkilerine sınır koyamamak.

Çoçuklarda özgüven eksikliği nasıl giderilir? Sorusunun cevabı:

Çocuk bir şey anlatırken onu dinleyin, görmezden gelmeyin. Çocuğun önemsendiğini anlaması onun özgüvenini olumlu etkileyecektir. Çocuğu da ilgilendiren konularda onun da fikrini almanız çocuğun özgüvenini arttırabilir. Çocuğunuzu küçümsemeyin, eleştirmeyin, başarılı olduğu konuları takdir edin. Ailece boş zamanlarınızı birbirinize ayırın, birlikte keyifli vakit geçirin. Çocuğunuzun ilgi duyduğu faaliyetlere yönelmesini sağlayın. Bu sayede yeteneklerini de keşfedecektir. Çocuğunuzun ilk rol modellerinin siz olduğunuzu unutmayın. Okul öncesi dönemde de çocuğa verilen eğitimin çocuğun özgüveninin oluşmasında büyük rolü vardır. Ayrıca çocukta özgürlük de özgüven oluşmasında önemlidir. Özgürlükten kasıt ihmal etmek değil, çocuğun haklarını gözeterek baskı altına almadan çocukluğunu yaşamasına izin vermektir. Kısaca ‘Çoçuklarda özgüven eksikliği nasıl giderilir?’ demeden önce çocuğa ihtiyacı olduğu ilgi, şefkat, sevgi ve bakım verilirse, çocuğa anlayışlı ve empatik bir tarzda yaklaşılırsa zaten özgüveni yüksek bir çocuk olacaktır. Maddeler halinde daha anlaşılır yazarsak:

  • “Marifet iltifata tabidir.” sözünden yola çıkarak, çocukta gözlenen olumlu davranışlar övülmelidir. 
  • Çocuğun yaptığı olumsuz davranışlar direk olarak dayakla cezalandırılmamalıdır. Dayak bir çözüm değildir. Çocuk dayak yediğinde cezasını çektiğini düşünecek ve yaptığı kötü davranışı olumluya çevirmek adına bir adım atmayacaktır.
  • Çocuğa destek verilmeli, karşılıksız sevildiği hissettirilmelidir.
  • Çocukla konuşulmalı, birlikte zaman geçirilmeli, duygu ve düşüncelerini ifade etmesi sağlanmalıdır.
  • Her an sevildiği, özel olduğu hissettirilmelidir
  • Arkadaş edinmesi sağlanmalı, fakat bu konuda baskı yapılmamalıdır.
  • Çeşitli kurslara, spora ve sosyal aktivitelere katılması için teşvik edilmelidir.
Yazı Kaynakları
https://bayramsimsek.com/
http://www.pdpsikodestek.com/
https://pixabay.com/
Bu yazıya tepkiniz ne oldu?
İlginizi Çekebilir

Yazar Hakkında

Merhaba ben Hakan. Websitemde tipik ve atipik gelişim gösteren 0-6 yaş çocukların işitme, dil ve konuşma gelişimleri hakkında içerikler paylaşıyorum bana akyolhakan50@gmail.com üzerinden ulaşabilirsiniz.

Yorum Yap